Meer dan alleen een label: hoe u de milieuprestaties van een dak bewijst

Het dak is een van de grootste oppervlakken van een gebouw en een van de elementen die het energieverbruik, het comfort en de milieu-impact ervan het meest beïnvloeden. Maar ondanks zijn omvang en invloed is het dak nog steeds een van de meest over het hoofd geziene onderdelen van een gebouw. Tegelijkertijd vragen klanten, certificeringsregelingen en toezichthouders steeds vaker om bewijs achter het woord ‘duurzaam’, en niet alleen om bijvoeglijke naamwoorden. Er gelden steeds strengere regels voor vage milieuclaims, en een keurmerk op een brochure is niet langer voldoende. In dit artikel wordt op een eenvoudige manier beschreven hoe u een dak met bewezen milieuprestaties kunt onderscheiden aan de hand van drie bewijzen.

Veel dakbedekkingsproducten worden omschreven als "duurzaam", "recyclebaar" of "milieuvriendelijk". Maar een bewering op zich zegt nog maar weinig. Het geeft geen uitleg over hoe een product presteert of in hoeverre het daadwerkelijk bijdraagt aan een duurzamer gebouw.

Laten we de bewering ‘recyclebaar’ eens als voorbeeld nemen. Een product kan weliswaar recyclebaar zijn, maar dat roept belangrijke vragen op:

• Kan het overal worden gerecycled?
• Wanneer gebeurt dat?
• En na hoeveel jaar gebruik?

Zonder die context is het moeilijk om het ene product met het andere te vergelijken. Hetzelfde geldt voor beweringen als ‘groen’ of ‘milieuvriendelijk’. Tenzij ze worden gestaafd door meetbare, onafhankelijk geverifieerde gegevens, blijven het beweringen in plaats van bewijzen.

Dat is om twee redenen van belang. Ten eerste maakt het het moeilijk om producten te vergelijken en weloverwogen beslissingen te nemen. Ten tweede zijn certificeringssystemen voor gebouwen, zoals LEED en BREEAM, gebaseerd op geverifieerde gegevens. Met beweringen alleen verdien je geen credits; dat doe je wel met onafhankelijk geverifieerde gegevens. De echte vraag is dus niet of een dakbedekkingsproduct duurzaam is. Het gaat erom hoe je het bewijst.

Er zijn verschillende manieren om de duurzaamheid van een dakbedekkingsproduct aan te tonen. Drie soorten bewijs zijn bijzonder belangrijk.

Een milieuproductverklaring (EPD) is een onafhankelijk gecontroleerd rapport waarin de milieu-impact van een product gedurende zijn gehele levenscyclus wordt gemeten, van grondstoffen en productie tot het einde van de levensduur. EPD's voor bouwproducten voldoen aan de Europese norm EN 15804. Dit maakt een vergelijking mogelijk wanneer ze dezelfde functionele eenheid en levenscyclusfasen bestrijken, ongeacht of u een EPDM- of TPO-daksysteem beoordeelt.

Niet alle EPD’s zijn hetzelfde. Een productspecifieke EPD, die voor één enkel product is opgesteld, levert het sterkste bewijs. Het vervangt algemene duurzaamheidsclaims door meetbare, onafhankelijk geverifieerde gegevens.

Gebouwcertificeringssystemen zoals LEED en BREEAM maken gebruik van geverifieerde gegevens om de duurzaamheidsprestaties van een gebouw te beoordelen. Elke kredietpost moet worden onderbouwd met documentatie, of het nu gaat om een EPD, energieberekeningen of andere technische gegevens. Aangezien het dak van invloed is op meerdere duurzaamheidscategorieën, kan het een aanzienlijke bijdrage leveren aan de totale certificeringsscore.

De levensduur is een andere belangrijke indicator voor duurzaamheid. Dankzij de lange levensduur hoeft het dak minder vaak te worden vervangen, waardoor er gedurende de levensduur van het gebouw minder afval ontstaat. EPDM heeft een verwachte levensduur van 70 jaar*. Omdat het vaak lokaal gerepareerd kan worden in plaats van vervangen, vermijdt het nieuw materiaalgebruik en het afval van een volledige dakrenovatie.

Veel dakbedekkingsproducten, zoals EPDM of TPO, worden aangeduid als duurzaam. Maar hoe weet je of die bewering door echt bewijs wordt gestaafd? Stel jezelf deze drie eenvoudige vragen voordat je producten met elkaar vergelijkt:

• Is er een productspecifieke EPD? Een EPD biedt onafhankelijke, geverifieerde gegevens over de milieu-impact van een product. Een productspecifiek certificaat, dat speciaal voor dat specifieke product is opgesteld, is sterker dan een gemiddeld certificaat voor een hele groep, en je kunt het direct aan een klant of een certificeringsinstantie overhandigen.
• Hoe draagt dit bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen of certificering van het gebouw? Een product moet duidelijk bijdragen aan de milieudoelstellingen van het project, of het nu gaat om energieprestaties, regenwaterbeheer of certificeringsdoelstellingen zoals LEED en BREEAM.
• Wordt de prestatie op lange termijn ondersteund door onafhankelijk bewijs? De duurzaamheid en levensduur moeten worden onderbouwd met erkende testresultaten of geverifieerde gegevens, en niet met aannames.

Als een product alle drie de vragen met duidelijk, verifieerbaar bewijs kan beantwoorden, dan heb je te maken met een duurzaamheidsclaim die op bewijs is gebaseerd in plaats van op marketing.

Bij een duurzaam dak gaat het om meer dan alleen het daksysteem zelf. Als onderdeel van Holcim, een van ’s werelds toonaangevende bedrijven op het gebied van bouwoplossingen, combineert Elevate expertise op het gebied van dakbedekking met Holcims focus op koolstofarm en circulair bouwen.

Dat betekent dat dakbedekkingsoplossingen worden ondersteund door onafhankelijk geverifieerde gegevens en de technische informatie die nodig is om LEED en BREEAM certificeringsdoelstellingen te ondersteunen, van EPD’s tot projectspecifieke documentatie.

Aantonen dat een dak duurzaam is, is slechts een deel van het verhaal. De volgende stap is om gedurende de gehele levensduur optimaal gebruik te maken van dakbedekkingsmaterialen. Wilt u ontdekken hoe het verminderen, hergebruiken en recyclen van dakbedekkingsmaterialen kan bijdragen aan het verminderen van afval en het verlengen van de levensduur van het dak? Lees ons artikel.

¹ Gebaseerd op een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd door SKZ – Testing GmbH (2024).